Glasvezelverlichting Glasvezelverlichting, ook wel bekend onder de namen Fiber-Optics (en Fibre-Optics) en populair genaamd: sterrenhemelverlichting, heeft als voordeel dat met slechts één lichtbron heel veel lichtpunten gemaakt kunnen worden. In tegenstelling tot gangbare verlichting, waarbij voor ieder lichtpunt een elektrische aansluiting noodzakelijk is, wordt het licht getransporteerd door vezels die geheel ongevoelig zijn voor vocht. Glasvezelverlichting is daarom zeer veilig en bijzonder geschikt voor vochtige ruimten en wordt meestal toegepast als sfeerverlichting in de vorm van sterrenhemels.

Soorten lichtbron Er zijn drie mogelijkheden voor de lichtbron: een halogeen lamp, een LED of een HID-lamp. Hiernaast staan een LED en een (veel in lichtmachines gebruikte) halogeen dichroic lamp afgebeeld om het verschil in grootte aan te geven. De LEDs die in lichtmachines gebruikt worden verschillen per fabrikant en type lichtmachine.

LED sterrenhemelsets zijn energiezuinig. Dit ligt vooral aan de effectiviteit waarmee het licht in de vezels wordt geleid: de compacte LEDs worden vlak voor de vezelbundel geplaatst (of het licht wordt met optieken gebundeld), waardoor vrijwel al het licht in de vezels wordt geleid.
Bij halogeen sterrenhemelsets is de overdracht van licht minder efficiënt, waardoor (licht)vermogen verloren gaat. Doordat het vermogen van de halogeen lampen veel hoger is dan de LEDs, kan de hoeveelheid licht die de vezels verlaat uiteindelijk veel hoger zijn dan van een LED-sterrenhemel.

Het wattage van de led-, halogeen-, of HID-lamp zegt overigens niets over de hoeveelheid licht die de lichtmachine kan leveren.
Invloeden van belang zijn: de energie-efficiëntie van LEDs, de grootte van de lichtbron t.o.v. de grootte van de vezelstreng, eventueel toegepaste filters, de constructie van de halogeenlamp, de focus van de HID-lamp.

Techniek van een halogeen sterrenhemelset Een sterrenhemelset bestaat in grote lijnen uit twee delen: de glasvezels en een lichtgenerator, soms ook wel lamphuis genoemd. De vezels zijn vrij soepel, maar niet onverwoestbaar. Het is gemakkelijk de vezels op uiterlijk te verwarren met visdraad (wat zeer flexibel en sterk is), maar de fiber optic vezels hebben zeer goede optische eigenschappen, wat ten koste kan gaan van de taaiheid.De vezels van sommige standaard sterrenhemelsets zijn daardoor breekbaar bij sterke buiging. Overigens neemt de lichtdoorlatendheid van alle vezels af als de vezels te sterk gebogen worden. Er zijn twee typen vezels te onderscheiden, waarbij voor sterrenhemelsets eigenlijk alleen het endlight-type gebruikt wordt (bij het endlight-type komt het overgrote deel van het licht uit het eind van de vezel).

Sommige sterrenhemelsets zijn uitgevoerd met afgeschermde vezels, waardoor geen leklicht aan de omtrek van de vezels kan ontsnappen. Dit vergemakkelijkt de inbouw in plafondkoven. Verder kunnen dit soort sterrenhemelsets ook gebruikt worden voor vitrineverlichting.
Halogeen sterrenhemelsets worden meestal geleverd met eindfittingen, waarmee de vezels in het plafond wordt gemonteerd. Eindfittingen kunnen zijn voorzien van lensjes, waarin de vezels geklemd worden. De lensjes zorgen ervoor dat het lichteffect aan het eind van de vezel versterkt wordt.

In de lichtgenerator wordt het licht opgewekt. Voor een hoge lichtopbrengst wordt een halogeen lamp gebruikt. Voordat het licht in de glasvezels wordt geleid, kan het met een kleurenschijf of met een twinkelwiel van effecten worden voorzien.
Door het gebruik van een kleuren- of twinkelwiel lichten niet alle punten tegelijk op.

De halogeenlamp heeft een relatief hoog vermogen, waardoor er een hoeveelheid warmte vrijkomt die afgevoerd moet worden. Voor de koeling kan de lichtgenerator uitgerust zijn met een mini-ventilator. Om de warmte af te kunnen voeren mag de lichtgenerator niet te krap ingebouwd worden.

Techniek van een LED sterrenhemelset

In grote lijnen is een LED-sterrenhemel hetzelfde opgebouwd als een halogeen sterrenhemel: de glasvezels en een lichtgenerator. De voeding is meestal uitwendig in de vorm van een adapter.

De variatie in kleur wordt nu niet veroorzaakt door een kleurenwiel, maar door de aansturing van de RGB-LED. Door de menging van het rode, gele en blauwe licht dat deze LED kan produceren kan ook wit licht gemaakt worden.
Door het geringe opgenomen vermogen van de LED-sterrenhemelsets, kunnen ze gemakkelijker worden ingebouwd dan halogeen sterrenhemelsets.


Meer informatie:

	De techniek achter fiber optic verlichting
	Een sterrenhemel ontwerpen
	Een sterrenhemel maken
	Voorbeelden van toepassingen van fiber optic verlichting

Koop nu je eigen sterrenhemelset.