Onderwerpen

Plaatsingsadvies
Elektrische installatie
Twinkelwiel schakelaar
Sterrenhemel aanbrengen in een plafondkoof
Sterrenhemel aanbrengen in een gipsplafond
Sterrenhemel aanbrengen in een aluminium systeemplafond
Sterrenhemel aanbrengen in een gepleisterde wand
Sterrenhemels en spuitpleister
Sterrenhemels en schuurwerk
Vastzetten van vezels
Verdeling van vezels
Eindfittingen
Infraroodcabines
Sauna's en Stoomcabines
Jacuzzi's en spa's
Overig informatie

Voordat je begint Het is gemakkelijk de vezels op uiterlijk te verwarren met visdraad (wat zeer flexibel is), maar de fiber optic vezels hebben zeer goede optische eigenschappen, wat ten koste gaat van de taaiheid. De vezels dienen voorzichtig te worden behandeld. - de vezels niet verder buigen dan op de website wordt geadviseerd - de vezels niet knikken, torderen, pletten of kneuzen - de vezels niet blootstellen aan bijtende stoffen - de vezels alleen inkorten als dit noodzakelijk is - voor het inkorten van de vezels een scherpe schaar gebruiken

De vezels kunnen veilig toegepast worden in een vochtige omgeving, zoals sauna's en stoombaden. De lichtmachine is echter wel gevoelig voor vocht.
Zorg er daarom voor dat de lichtmachine onder alle omstandigheden droog blijft en niet blootgesteld wordt aan een hoge luchtvochtigheid.

Units met een halogeen-lamp dienen zodanig ingebouwd te worden dat rondom de unit voldoende ventilatieruimte overblijft. Zowel units met een halogeen-lamp als met een LED-lamp moeten hun warmte aan de omgeving kunnen afstaan.
Om die reden mogen de units niet volledig (warmte)geïsoleerd van de omgeving worden ingebouwd.

Elektrische installatie Doordat de sterrenhemelsets voorzien zijn van elektronische componenten, zijn de sterrenhemelsets in het algemeen niet dimbaar. Bij gebruik van een dimmer kan er brand ontstaan of kan schade aan de unit ontstaan. Deze schade valt niet onder de garantie.

Om een sterrenhemelset in te bouwen boven een verlaagd plafond, moet er een elektrische aansluiting boven het plafond zijn.
De beste oplossing is om op de plaats waar normaal de plafondlamp aangesloten zou worden, een wandcontactdoos te maken, waarin de stekker van de sterrenhemelset gestoken kan worden. Daardoor is de sterrenhemel bedienbaar met de schakelaar waarmee voorheen de plafondlamp werd bediend.

Als er geen aansluiting voor een plafondlamp aanwezig is, maar enkel een (ongeschakelde) wandcontactdoos, kan er ook voor worden gekozen om een afstandbediening te gebruiken. De ontvanger wordt in de wandcontactdoos gestoken, waarin vervolgens de stekker van de sterrenhemelset wordt gestoken. Bij de aanschaf van de afstandsbediening dient u erop te letten dat de set radiografisch is (een infrarood afstandbediening heeft voor de werking oogcontact nodig).

Twinkelwiel schakelaar

Is de halogeen sterrenhemelset uitgevoerd met een kleuren- of twinkelwiel, dan moet ook rekening worden gehouden met de bediening van het lichteffect. De unit wordt in het algemeen geleverd met een snoerschakelaar waarmee het lichteffect gestopt kan worden. Dit snoer kan men langs de wand naar beneden leiden en de snoerschakelaar in bereik hangen, maar het kan veel mooier !

Als u niet handig bent kunt u de volgende handelingen beter door een professionele installateur laten uitvoeren (op de schakeldraad staat namelijk normale netspanning):
Monteer een stekker aan normaal dubbel geïsoleerd elektriciteitsdraad voor 230V lampen. Voorzie de stekker van duidelijke markering om verwisseling met andere stekkers te voorkomen.
Het elektriciteitsdraad kan nu in een weggewerkte pvc installatiebuis naar een wandschakelaar worden geleid. Markeer de aansluiting in de installatiedoos zodat deze nooit verwisseld kan worden met een normale aansluiting.
Vervolgens wordt de twinkelwielschakelaar vervangen door een contrastekker, waarin de zojuist gemonteerde stekker wordt gestoken.
Naast de aan/uit knop heeft u nu ook de start/stop knop.

In verband met de veiligheid mogen beide schakelaars niet in de nabijheid van bad of douche gemonteerd worden.

Montage van de glasvezelverlichting

plafondkoof maken

In dit voorbeeld wordt de plafondkoof vooraf op de grond gemaakt en van licht voorzien.
In de plaat, die de onderzijde van de plafondkoof vormt, worden kleine gaatjes vanaf de 'schone' zijde geboord, waar de vezels vanaf de achterzijde doorheen gestoken worden.

Meerdere vezels kunnen in één boorgat gebundeld worden om een helderder lichtpunt te maken (dit kan niet als klemfittingen gebruikt worden).
De vezels worden met schilderstape (afplaktape/crêpe-tape) op de plafondkoof bevestigd en met een druppeltje witte houtlijm van bovenaf op het gat vastgezet. De vezels worden later met een scherpe schaar afgeknipt. Laat de vezels 2 tot 4 mm uitsteken als het plafond moet kunnen worden overgeschilderd.
N.B. Als de sterrenhemelset is uitgevoerd met messing hulsjes en polyester klemfittingen, dan hoeven de vezels verder niet op (of in) het plafond vastgezet te worden.

Denk eraan dat vezels die niet voorzien zijn van strooilichtafscherming, niet alleen aan het eind, maar ook over de volle lengte enigzins licht uitstralen. Om leklicht te voorkomen moet de koof lichtdicht tegen het plafond bevestigd worden.

Het leklicht kan ook juist gebruikt worden: de plafondkoof komt door het leklicht los van het plafond te hangen. Leidt de vezels slim langs de rand om verstorende schaduwen van ophangingen te voorkomen.

gipsplafond maken

In dit voorbeeld wordt de sterrenhemelset ingebouwd in een plafond van gipsplaten.

Nadat de regels (waartegen de platen bevestigd worden) geplaatst zijn, de unit tegen de bovenliggende vloer monteren en de vezels alvast naar de plaats geleiden waar ze uit het plafond moeten steken.
In de gipsplaat worden vanaf de 'schone' kant vooraf op de juiste plaats de gaten voor de lichtpunten geboord. Kies hierbij de juiste boordiameter. Zijn bij de sterrenhemelset klemfittingen bijgeleverd en wilt u die gaan gebruiken, maak dan eerst een proef om de juiste boordiameter te kiezen.
Zorg dat de vezels een overlengte hebben van minimaal 10 cm (hoe meer, hoe makkelijker).

Als de plaat tegen het plafond gedrukt wordt, de vezels van de achterkant insteken.
Bij het verder omhoog drukken van de plaat opletten dat de vezels niet bekneld raken onder de plafondregels.

De plaatnaden en schroefgaten afwerken en het plafond verven.
De vezels met een scherpe schaar afknippen (laat de vezels 2 tot 4 mm uitsteken als het plafond moet kunnen worden overgeschilderd) of -als klemfittingen gebruikt zullen worden- de fitting op het vezeleind monteren, de vezels voorzichtig terugduwen en de fitting in de plafondplaat drukken.

aluminium lamellenplafond

Bekende voorbeelden van aluminium lamellenplafonds zijn de plafondsystemen van o.a. Luxalon
Het bevestigen van de vezels in aluminium plaat kan op verschillende manieren.

Sterrenhemelsets met afgeschermde vezels zijn meestal voorzien van klemfittingen (zie de specificaties van de set). De vezel wordt in de klemfitting gedrukt en daarna wordt het geheel (met een druppeltje lijm of kit) teruggeduwd in het boorgat.

Vezels zonder afscherming kunnen zonder gebruik te maken van eindfittingen in dunwandige aluminium plaat worden ingebouwd.
In dat geval moet de aluminium plaat aan de achterzijde worden voorzien van achterhout, waarna de vezels op de gebruikelijke wijze worden gemonteerd.

Voor sterrenhemelsets met 'naakte' vezels kunnen ook eindfittingen worden gebruikt (zie elders op deze pagina).
De vezel wordt door het boorgat gestoken en -met een druppeltje witte houtlijm- in de eindfitting gedrukt. Daarna wordt de eindfitting in het boorgat gedrukt. Bij de juiste keuze van de boordiameter blijft de fitting goed op de plaats zitten.

Moet het plafond regelmatig worden gereinigd, gebruik dan altijd gesloten eindfittingen.

Vezels fixeren

De vezels kunnen bovenop het plafond of bovenop de koof op de plaats worden gehouden met schildertape (afplaktape/crêpe-tape). Plaats de tape ca. 10 cm van het boorgat af om extra spanning in de vezel te voorkomen.
Gebruik een druppeltje witte houtlijm dat u van bovenaf op de rand van het boorgat en tegen de vezel laat vallen.
Knip de vezel pas af als de houtlijm stevig genoeg is (meestal al na 1 uur). Laat de vezels 2 tot 4 mm uitsteken als het plafond moet kunnen worden overgeschilderd.

vezels in wand wegwerken

Als de wand opgebouwd is uit plaatmateriaal kunt u de aanwijzingen volgen die voor gipsplafonds gegeven zijn.
In dit voorbeeld wordt de sterrenhemelset ingebouwd in een met cementspecie afgewerkte wand, bijvoorbeeld een gemestelde wand die bespannen is met gaas waartussen grindkorrels zijn geklemd.

Alleen sterrenhemelsets met een afgeschermde vezel kunnen hiervoor gebruikt worden !

Na het plaatsen van het gaaswerk kunnen de vezels ingevlochten worden. Dit is secuur werk, want de vezels mogen niet teveel buigen, torderen of knikken !
De vezels 5-10 cm laten uitsteken.
Nadat de vezels ingevlochten zijn, kan de wand afgesmeerd worden en schoongemaakt. De vezels worden nu met een scherpe schaar afgekort (klemfittingen worden niet gebruikt).

Sterrenhemels en schuurwerk

Als u het plafond of de wand wilt afwerken met schuurwerk, kies dan voor een sterrenhemelset met afgeschermde vezels en klemfittingen. Voordat met het stucwerk wordt begonnen, moeten de vezels teruggeduwd worden tot boven de onderkant van de plaat, waarna de boorgaten met plakkertjes ter grootte van de buitendiameter van de klemfitting afgedekt worden.
Na het schuurwerk kunnen de vezeleinden met behulp van een geschikte leidingzoeker opgespoord worden en voorzichtig vrijgemaakt, waarna de klemfitting aangebracht kan worden.

Een andere methode is om eerst de vezels compleet met klemfitting te plaatsen. Het kunststof vlak bedekken met een stickertje en het oppervlak gelijk met de onderkant van de fittingen af te stuccen. Daarna de fittingen weer zoeken (zullen deels zichtbaar zijn) en de sticker voorzichtig verwijderen (eventueel voorzichtig insnijden met een mesje).

Is het plafond van bovenaf of vanaf de zijden bereikbaar (desnoods door een mangat in het plafond), dan kunnen de vezels achteraf aangebracht worden, wat minder bewerkelijk is en een strak resultaat geeft (de gaten worden wel altijd vanaf de zichtzijde geboord). In dat geval kan vrij gekozen worden uit alle beschikbare typen sterrenhemels (met afscherming of onafgeschermd; met of zonder eindfitting).
Een afweging is: kies spuitpleister i.p.v. schuurwerk

Sterrenhemels en spuitpleister

Dunne vezels zijn niet bestand tegen de kracht waarmee spuitpleister wordt aangebracht. Standaard sterrenhemelsets zijn daarom hiervoor niet geschikt.
Vraag om een offerte als u een sterrenhemel wilt aanbrengen in een plafond dat later afgewerkt zal worden met spuitpleister.

Twinkelende sterrenhemels

Is de sterrenhemel uitgevoerd met een kleurenwiel of een twinkelwiel, zorg er dan voor dat de glasvezels uit de bundel willekeurig gebruikt worden.
Zou je de glasvezels gelijkmatig spreiden (zoals ze gebundeld uit de lichtmachine komen), dan zie je de omwenteling van het twinkelwiel uitvergroot op je plafond. Dat kan een gewenst effect zijn, maar kan zeker na verloop van tijd gaan vervelen.

Is de sterrenhemel uitgerust met een twinkelwiel, dan móet je de glasvezels beslist willekeurig spreiden om het gewenste twinkeleffect te krijgen.

Eindfittingen toepassen

De vezels (zonder afscherming) kunnen zonder eindfitting worden toegepast.
De vezel wordt dan na het vastzetten (in of op het plafond) afgeknipt. Laat in dat geval de vezels 2 tot 4 mm uitsteken als het plafond moet kunnen worden overgeschilderd.
In sommige gevallen is een eindfitting gewenst, bijvoorbeeld voor wanden of plafonds die regelmatig met een doek afgenomen moeten worden, zoals in stoomcabines.

Ook kan om estetische reden voor een eindfitting worden gekozen. De meeste sterrenhemels worden zonder eindfittingen uitgevoerd. Gebruik beslist deze eindfittingen om de lichtpunten te accentueren als er minder dan 12 lichtpunten per m2 zijn.

Boor een gat dat nauwelijks groter is dan de schachtdiameter van de eindfitting, normaal ca. 2,5 mm. Steek de vezel van boven door de plafondplaat en laat de vezel uitsteken. Voorkom dat de vezel terugschiet door er tijdelijk tape om te doen, of gebruik een (was)knijper.
Na afwerking van de plafondplaat, de vezel met een druppeltje witte houtlijm in de fitting drukken en daarna de fitting met een druppeltje witte houtlijm in de plaat drukken (houtlijm spaarzaam gebruiken).

Infraroodcabines

Voor infrarood cabines zijn geen speciale montage handelingen nodig. Alle soorten vezels kunnen worden toegepast.
In infrarood cabines kunnen geen sterrenhemelsets met infrarood afstandbediening worden toegepast. RF-afstandbedieningen (Radio Controlled) kunnen hier wel worden gebruikt.

Sauna's en Stoomcabines

Voor stoomcabines zijn geen speciale montage handelingen nodig. Doordat de temperatuur onder de maximale omgevingstemperatuur van de vezels blijft, kunnen alle soorten vezels worden toegepast.
Een belangrijke afweging is om eindfittingen toe te passen. Door de eindfittingen kan het wand- of plafondoppervlak gemakkelijker gedroogd worden.
De kegelvormige en halfronde eindfittingen hebben daarbij de voorkeur.

Kunststof optische vezels kunnen ook voor sauna's gebruikt worden.
De vezel mag echter door de hitte van de cabine niet te heet worden (door de hitte van de sauna neemt de soepelheid van de vezels af, wat tot breuk kan leiden), dus gebruik een dikke isolatielaag waar de vezels doorheen gestoken worden.
Gebruik eindfittingen om de uiteinden van de vezels te beschermen.

Kies voor een lichtmachine met een goede lichtopbrengst en minimaal 1.0 mm dikke vezels.
Plaats de lichtmachine buiten de cabine of op een (goed met de omgevingslucht) geventileerde plaats. Plaats de lichtmachine niet in de stroming van de damp.

Jacuzzi en spa

Ook boven jacuzzi's is een sterrenhemel een heerlijke toevoeging aan de ontspanning. Vaak wordt de sterrenhemel in een verlaagde koof aangebracht. De lichtmachine dient dan een hoge beschermingsklasse te bezitten (IP44 en hoger) of in een ruimte te worden ondergebracht die vrij is van vocht en damp.
Meestal wordt de lichtmachine buiten de ruimte met de jacuzzi geplaatst en wordt voor lange vezels gekozen. Afhankelijk van de lengte van de vezels en het lichteffect wordt dan voor een lichtmachine met een halogeen- of met een LED-lamp gekozen.
Voor buitentoepassingen kunnen speciale outdoor lichtmachines worden gebruikt.



Meer informatie:

	De techniek achter fiber optic verlichting
	Een sterrenhemel ontwerpen
	Een sterrenhemel maken
	Voorbeelden van toepassingen van fiber optic verlichting

Koop nu je eigen sterrenhemelset.